معرفی روستای وینیچه
قدمت و اولین ساکنین روستای وینیچه
در مورد قدمت وینیچه ، از تعاریف و توضیحات نیاکان این طور به نظر می رسد که حدود 700 سال پیش اقوامی در جوار رشته کوههای زاگرس نزدیکی استان فارس مشغول به دام داری و کشاورزی بوده اند که به دلیل امتناع ورزی از مالیات های سنگین با نیروهای امنیتی آن زمان درگیر و شماری از نیروهای مسلح را می کشند و چون احساس حمله نیروهای امنیتی را پیش بینی می کنند شبانه کلیه ی وسایل و حشم خود را جمع و ترک آن دیار می کنند و از طریق کوههای سر به فلک کشیده رشته کوههای زاگرس خود را پس از رنج های فراوان به محلی خو ش آب و هوا و زمین حاصلخیز در نزدیکی جونقان شهرکرد فعلی روستای {گوشه} که در کنار کوهی نسبتا کوتاه بوده و چشمه ی آبی هم داشته اطراق می نمایند و مشغول کشاورزی می گردند ولی دلهره تجسس نیروهای امنیتی را نیز داشته اند .
همین موضوع باعث می گردد که بعد از سه سال مصوب اصلی عملیات کشتار که فردی به نام تالارخان بوده همراه دو فرزند خود به نامهای شفیع خان و رجب خان قصد ترک آن دیار کنند و از راههای قهوه رخ و راههای کوهستانی بدون اطلاع اقوام و خویشان خود به لنجان عزیمت نمایند و درزی دست صحرای ماسه دانی فعلی در محل زیر اتاق ها مسکنی پیدا کننده قوم از نظر جسمی قوی هیکل با قد بلند و در تیر اندازی تبلور خاصی داشته اند .
{دره تالارخان} که آب جوی دیزیجه را به زاینده رود هدایت می کند محل شتشو و برداشت آب خوردن زنان آنها بوده است .
آنها با زحمت فراوان گرگهای صحرای نزدیک محل خود را با تیر اندازی و هلو لو که نام این صحرا هلو گرگ به همین مناسبت نام گرفته فراری داده و نی ها را آتش می زنند و خیلی راحت مشغول به کار کشاورزی می گردند دره تالار خود داستانی دارد که جای وصف آن در این مقال نمی گنجد ، قبرستان آنها در نزدیکی همین دره بوده و تا سالهای 1350 و تقریبا کمی بعد بر اثر زیر و رو کردن خاک استخوان های قوی و جمجمه باقی بود .
بعضی از آثاری مانند تنور گلی و وسایل دیگر در هنگام زیر و رو کردن خاک در پایین صحرا معروف به باغچه ها پیدا شده بود.
اما به مرور زمان افرادی دیگر از محل ها و جاهای دیکر مثل سیاه افشار و غیره به وینیجه کوچ می کنند ، و به دلیل تنگی جاه حدود 250 سال پیش جمعیت در کنار باغ نظر یا مسجد کهنه که دیگر اثری از آن نیست سکنی میگزینند که از طرفی مشرف و نزدیک دهنو بوده و مراواداتی داشته اند و از طرفی آب و زمین کشاورزی خوبی داشته است .
درختان توت باغ نظر 4 درخت توت تنومند هنوز باقی است .
چیزی که خیلی به چشم می خورد وقابل شنیدن است فرهنگ غنی و خط زیبای ملانظر است ، ایشان به اتفاق ملاعلی دهنوی مشرف به زیارت کربلای معلی میگردند و کتابی را که بیشتر جنبه مفاتح امروزی را دارد به صورت {عاریه} از فردی در کربلا می گیرند و قول می دهند در یک سال ازروی آن کتابت نمایند وبه نفری که به کربلا می رود جهت تحول به صاحب کتاب اقدام نمایند .
این کنش صورت می پذیرد و نامبردگان پس از رونویسی کتاب را توسط فردی پس می دهند ، این کتاب که تنها یادگار مردم گذشته وینیجه است و مورد مطالعه با سوادان آن زمان قرار گرفته بعضا نام خود را در هامش آن درج نموده اند .
کتاب مذکور از نظر خط نستعلیق با کمی تفاوت با نستعلیق امروزی و بدون درج اعداد ریاضی در پایین صفحه و نداشتن تشدید و علائم دستوری در 185 سال پیش نوشته شده است که کاغذ و خط بسار زیبای ملانظر در آن زمان واقعا قابل تحسین است .
کتاب را از آن جایی که برداشت بنده در روزبه دلیل نبودن روشنایی می نوشته اند و همیشه این دو نفر مسیر رفت و آمد وینیجه ، دهنو را از مسیر آب زاینده رود طی می کرده اند .
{حالا قضاوت با شما} سردی آب ، نبودن امکانات رفت و آمد و ... آنچه یک دیدن کند ادراک آن سالها نتوان بیان کرد با زبان ولی صد حیف که به صاحب خرد که برای مطالعه مدهی گرفتن آن هیهات دارد .
همین موضوع باعث مخفی نگه داشتن آن شده است
از واژگان دیگر جهت وینیچه
گروهی از مردمانی که از وین پایتخت اطریش هجرت می کنند و در کنار زاینده رود به دلیل حاصلخیز بودن زمین هایش ساکن می شوند و( وین چه )یعنی وین کوچک . این اقلیم مردمان بسیار متفکر و با استعدادی را دارد. بعد از سال ها عده ای نیز از بختیاری ها به این خطه کوچ می کنند و هم اکنون همگی در این سر زمین آباد به خوبی زندگی می کنند.
ازافتخارات اعضای وینیچه
دکتر عبدالله هادی وینچه دانشگاه آزاد اسلامي واحد اصفهان (خوراسگان)
تاسیس شهر دیزیچه
اجتماع مردم در نقطه ای از استان اصفهان در تاریخ 1372/9/4 خبر از ولادت شهری جدید در عرصه ی تقسیمات کشوری جمهوری اسلامی ایران می داد. شهری که حاصل اتفاق و همدلی ، مردم دیزیچه ، وینیچه ، قلعه میرزمان ، نکوآباد و حسن آباد دست به دست هم داده بودند تا با مشارکت یکدیگر عمران و آبادانی بیشتری را نصیب سرزمین خود نموده و در راه توسعه گام بردارند و این گونه بود که شهر دیزیچه با تأسیس شهرداری در آن رسمیت یافت . این شهر که دومین شهر شهرستان مبارکه محسوب می گردد با وسعت 36 کیلومتر مربع و قریب به 20 هزار نفر جمعیت در 31 درجه و 4 دقیقه ای عرض شمالی و 52 درجه و 48 دقیقه ای طول شرقی در ارتفاع 2035 متری از سطح آزاد آب دریاها در حد فاصل 5 کیلومتری شمال شهر مبارکه (مرکز شهرستان) ، 35 کیلومتری جنوب غربی شهر اصفهان (مرکز استان) و 10 کیلومتری شرق زرین شهر (مرکز شهرستان لنجان) و درحاشیه ی رود خانه ی زاینده رود واقع شده است.
مرتضی رجبی اهل و ساکن روستای وینیچه